BALIN TANIMI
Hammadde doğa, işçilerse arılar olunca, ürün belli. Bal, arıların çeşitli bitkilerden topladıkları özsulardan ürettikleri, kıvamlı, stabil, bol enerji veren ve aynı zamanda şifa verici özellikleri olan, besleyici değeri yüksek, tümüyle doğal bir gıda maddesi. Bir besin maddesi olarak büyük öneme sahip balın enerji değeri son derece yüksektir. 100 gr. bal, ortalama 325 kalori sağlar ve bu yönüyle, enerji ihtiyacı fazla olan her yaştan kişi için ideal bir besin maddesidir. Balın enerji değeri, yüksek dozda içerdiği dekstroz (üzüm şekeri) ve levülozdan (meyve şekeri) gelir. Balın beslenmedeki benzersiz önemini sağlayan ise, içerdiği kalsiyum, fosfor, demir, potasyum magnezyum, sodyum, kükürt, iyot gibi minerallerle; pantotenik asit, B1, B2, B6 C ve K vitaminlerle bazı enzimleri içeren zengin yapısıdır. Öte yandan balı, pek çok hastalıkta koruyucu ve tedavi edici etkileri olduğu da, tıp uzmanlarınca kabul edilmektedir. Bal, yara ve yanıkların tedavisinde kullanılır. Difteri, boğmaca, grip, verem, kalp, karaciğer, mide, barsak, sinir sistemi ve bazı cilt hastalıklarında olumlu etkileri saptanan balın, kabızlığı giderdiği, vücuttaki kanı temizlediği ve kanı temizlediği ve kan dolaşımını kolaylaştırdığı, damar setrliğine iyi geldiği bilinmektedir. Balın, yaklaşık 500 hastalığın tedavisinde yardımcı olarak kullanıldığında etkili olduğu gözlemlenmiştir. Bal, Türk Gıda Kodeksi 2000/39 sayılı Bal Tebliğinde "Bal; bal arılarının çiçek nektarlarını, bitkilerin veya bitkiler üzerinde yaşayan bazı canlıların salgılarını topladıktan sonra, kendine özgü maddelerle karıştırarak değişikliğe uğratıp, bal peteklerine depoladıkları tatlı madde" olarak tanımlanmıştır. Tanımından da anlaşılacağı üzere bal saf ve doğal olmalı ve hiçbir katkı maddesi veya kalıntı içermemelidir.
BALIN SINIFLANDIRILMASI
Balın sınıflandırılması üretim ve pazarlama şekline ya da kaynağına göre yapılmaktadır. Üretim ve pazarlama şekline göre bal; süzme ve petekli, elde edildiği kaynağa göre ise çiçek ve salgı balı olarak sınıflandırılabilir. Çiçek balı; genellikle bitkilerin çiçeklerinde bazen de kiraz, bakla pamuk, ve şeftali gibi bitkilerin yaprak sapı ve gövdelerinde bulunan nektar bezlerince salgılanan nektarın arılar tarafından toplanması ile oluşturulan baldır. Salgı balı; çam, meşe kayın ve ladin gibi orman ağaçları üzerinde yaşayan böceklerin salgıladığı tatlı salgıların arılar tarafından toplanması ile oluşturulan baldır. Ülkemiz için en önemli salgı balı çam balıdır.
